poradnik prawny dotyczący skargi pauliańskiej autorstwa adwokata z Wrocławia

Skutki uwzględnienia skargi pauliańskiej

Postanowiłem poświęcić odrębny wpis, żeby wyjaśnić jakie są skutki uwzględnienia skargi pauliańskiej. Przed przejściem do dalszych wyjaśnień należy podkreślić, że z roszczeniem pauliańskim nie występuje się przeciwko dłużnikowi, lecz przeciwko osobie, która nabyła (uzyskała) od dłużnika określony składnik majątkowy, z którego wierzyciel chciałby się zaspokoić.

W procesie wszczętym ze skargi pauliańskiej sąd rozstrzyga, czy wierzyciel będzie mógł skierować egzekucję do konkretnych przedmiotów majątkowych, które należały do dłużnika lub powinny były do niego należeć, a w chwili wydawania wyroku należą od osoby trzeciej – pozwanej akcją pauliańską.

W wypadku, gdy sąd uzna, że spełniły się wszystkie warunki (przesłanki) skargi pauliańskiej wydaje wyrok uwzględniający powództwo. W takim wyroku sąd określa osobę pokrzywdzonego wierzyciela, czynność prawną (np. umowę) uznaną za bezskuteczną wobec wierzyciela oraz wierzytelności chronioną skargą, dłużnika i osobę trzecią, która nabył lub zyskała na skutek dokonania zakwestionowanej czynności prawnej.

Uwzględnienie skargi pauliańskiej nie oznacza, że dana umowa staje się nieważna, a określony składnik majątkowy wraca do dłużnika. Skutkiem pozytywnego dla wierzyciela wyroku jest to, że wierzyciel uzyskuje specyficzne uprawnienia w toku postępowania egzekucyjnego toczącego się przeciwko dłużnikowi, ale względem osoby trzeciej. Po pierwsze w toku tego postępowania komornik może zająć i sprzedać wszystko to co na skutek bezskutecznej czynności prawnej wyszło z majątku dłużnika (np. darowaną nieruchomość) lub wszystko, co miało do niego wejść, ale nie weszło (np. wierzytelność, co do której dłużnik zwolnił z długu osobę trzecią) pomimo, że formalnie nie należy to do dłużnika, a do osoby trzeciej. Co istotne, wierzycielowi nie jest potrzebny tytuł wykonawczy wystawiony przeciwko osobie trzeciej. Postępowanie egzekucyjne toczy się na podstawie tytułu wykonawczego (np. prawomocnego wyroku) wystawionego przeciwko dłużnikowi. Jeśli wierzyciel nie posiada takiego tytułu, to nie będzie mógł prowadzić egzekucji przeciwko dłużnikowi nawet wtedy, gdy uzyska wyrok uwzględniający skargę pauliańską.

Co więcej, wierzyciel może dochodzić zaspokojenia swojej wierzytelności z konkretnego składnika należącego do osoby trzeciej z pierwszeństwem przed jej wierzycielami. Oznacza to, że w przypadku, gdy osoba trzecia posiada innych wierzycieli, którzy również egzekwują swoją wierzytelność z przedmiotu, którego dotyczyła skarga pauliańska, to po jej sprzedaży przez komornika uzyskają środki pieniężne tylko pod warunkiem, że cokolwiek zostanie po zaspokojeniu w całości wierzytelności chronionej skargą. W uproszczeniu można powiedzieć, że gdyby wierzyciel, który wnosił skargę pauliańską nie dysponował takim przywilejem, cena uzyskana ze sprzedaży musiałby zostać podzielona po równo pomiędzy innych wierzycieli.

adwokat Iwo Klisz

Kancelaria adwokacka Wrocław

Jeżeli zainteresował Cię artykuł, kliknij „Lubię to” lub polub moją stronę na facebooku (Facebook adwokat Wrocław).

2 komentarze

    • Alina, 22 czerwca 2015, 11:34

    Odpowiedz

    Witam,
    Świetny poradnik, właśnie takich informacji szukałam 🙂
    Chciałabym jeszcze dopytać – czy na skutek uwzględnienia skargi pauliańskiej, możliwe jest również wpisanie hipoteki przymusowej na nieruchomości będącej przedmiotem bezskutecznej czynności prawnej, na podstawie tytułu wykonawczego przeciwko dłużnikowi? A jeśli dłużnik darował swoją część nieruchomości jednemu z kilku dotychczasowych współwłaścicieli nieruchomości, to czy hipoteka ta będzie obciążać tylko darowaną część ułamkową należącą wcześniej do dłużnika? tzn. osoba trzecia posiadała 1/4 nieruchomości, dłużnik darował jej również 1/4, to hipoteka będzie obciążać tylko część darowaną 1/4, czy cały udział osoby trzeciej – 1/2? i jak to rozwiązać w sądzie wieczystoksięgowym….

    • Katarzyna, 16 grudnia 2015, 13:01

    Odpowiedz

    Dzień dobry,
    Zastanawia mnie bardzo ciekawa kwestia praktyczna występująca po uzyskaniu korzystnego rozstrzygnięcia w kwestii skargi Pauliańskiej.
    W praktyce, sąd wydaje wyrok o treści „uznaje za bezskuteczną czynność prawną X względem wierzyciela A celem zaspokojenia wierzytelności W w kwocie …(stwierdzonej tytułem wykonawczym najczęściej, np. Nakazem zapłaty)”. Po takim wyroku wychodzi na to, że wierzyciel może egzekwować wyłącznie daną konkretnie opisaną wierzytelność. Co ma sens, aby uniknąć sytuacji, w której wierzyciel A np. wyciąga dalsze jakieś nakazy zapłaty czy inne tytuły i chce dochodzić należności ze składnika majątku osoby trzeciej.
    Zastanawia mnie jednak kwestia kosztów postępowania egzekucyjnego. Co jeśli przeciwko dłużnikowi toczyło się postępowanie egzekucyjne, które nakumulowało koszty dla wierzyciela, jednakże zostało umorzone dopiero po wyroku w przedmiocie skargi Pauliańskiej, a więc powód nie wnosił o uwzględnienie tych kosztów w pozwie o skargę? Czy takie koszty de facto przepadają? Bo oczywiście z majątku dłużnika nie ma co ściągać, a z przedmiotu skargi Pauliańskiej nie można?

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.